2 jaar garantie
Eerst ontvangen, later betalen
Meer dan 250.000 tevreden klanten
Gecertificeerd kanocentrum
Een reisverslag van Olle Persson, gedeeld door Långholmen Kajak – het Zweedse deel van Northkayak.
De kunstenaars Bruno Liljefors, Anders Zorn en Albert Engström, de vliegende baron Carl Cederström en krantenmagnaat Torsten Kreuger (broer van financier Ivar) zaten vast niet verkeerd toen ze begin twintigste eeuw hun jachtpartijen hielden op Bullerö en de eilanden eromheen. Er moet iets bijzonders zijn geweest dat hen hierheen trok – en dat is er ook. Hier houden de buitenste scheren op. In het oosten ligt de open zee; aan de binnenkant scheidt de brede Bulleröfjärden ze van de binnenste scheren, en ver in het westen zie je de beboste heuvelruggen van Nämndö. Bullerö ligt in eenzame grootsheid helemaal aan de buitenrand van de scheren. Het jachthuis van Bruno Liljefors, op een oude hooiweide met uitzicht op zee, staat er nog en is nu een museum.
Start en finish: Het bruggenhoofd bij de brug naar Hölö, net ten zuiden van Stavsnäs. Er is geen parkeergelegenheid, dus je laat je het best brengen en ophalen. Alternatieven zijn natuurreservaat Björnö of de steiger van Björkvik op de zuidpunt van Ingarö.
Afstand: 36 km
Moeilijkheidsgraad: Middelzwaar; zwaar bij harde wind.
Kaart: Terreinkaart of zeekaart van de zuidelijke scheren van Stockholm, schaal 1:50.000.
De tocht biedt: Buitenste scheren, het Bruno Liljefors-museum, open baaien en open zee.
Om het drukke bootverkeer bij Stavsnäs te vermijden, zetten we onze kajaks wat zuidelijker te water in de zeestraat bij de Hölö-brug. We peddelen door een smal kanaal naar het zuiden en ronden al snel de zuidpunt van Hölö. Voor ons opent zich de grote, brede Nämndöfjärden – maar de golven zijn hoog, de wind is een frisse zuidelijke en het bootverkeer is druk. Het is een weekend in het vakantieseizoen. Onze kleine groep aarzelt voor de oversteek en drijft met het hart in de keel langs de steile, onherbergzame kliffen van Hölö, waar je bij omslaan nergens aan land kunt.
We drijven bijna halverwege terug naar Stavsnäs voordat we de moed verzamelen en tijdens een pauze in het bootverkeer zo snel mogelijk in een strakke groep de Nämndöfjärden overpeddelen. We blijven vooral bij elkaar om beter zichtbaar te zijn, maar ook om klaar te staan voor een assisted rescue als iemand in het woelige water omslaat. In natuurreservaat Munkö aan de overkant van de baai mag je niet kamperen, maar op de scheren in het oosten, zoals Limskären, zijn er mogelijkheden.
De volgende dag banen we ons een weg door de smalle, bijna volledig met riet dichtgegroeide zeestraat tussen Söderholmen en Ladholmen. Via de noordpunt van Aspö, om het vogelreservaat bij Stora Finnholmen heen, over de zeilroute naar het noorden richting Sandhamn en langs Melskären bereiken we de ochtend daarna de oude nederzetting op het zuidelijke deel van Bullerö. De oude houten huizen staan dicht op elkaar onder een paar hoge loofbomen tussen de rotsen achter de stoombootsteiger. Vroeger woonden hier een paar vissersfamilies; nu woont hier de beheerder van het reservaat, en in de gebouwen ernaast is hostelaccommodatie voor een klein aantal gasten. Met de kajak ga je het best aan land in de baai net ten noorden van de stoombootsteiger.
Het huis van de beheerder bij de steiger van Bullerö.
In het westen lijkt de lucht snel donker te worden. We nemen het zekere voor het onzekere, pakken snel in en stappen in de kajaks om voor de avond dichter bij de binnenste scheren te zijn – we willen hier niet vastzitten als het weer omslaat. Het geluid van een scheepshoorn doet ons opkijken. Langzaam, als in slow motion, glijdt de oude scherenstoomboot Waxholm III naar het eiland om aan te meren. Een bijna plechtig gezicht. Het is stil en volkomen windstil, en het water ligt glad en grijs gevlekt en gaat over in de lucht. De rode band om de schoorsteen is het enige dat het grijze palet doorbreekt – op een kajakker in een rood reddingsvest na, die naar bakboord afbuigt. Even staat de tijd stil.
De betovering is verbroken, en we komen nog voor de regen over de Bulleröfjärden. We volgen de vogelrijke zeestraat tussen Kalvholmen en Långskär tot Melskären, waar we nog een nacht kamperen.
Als we de Nämndöfjärden opnieuw oversteken, is al het verkeer verdwenen. Laaghangende wolken met regen in de lucht, een frisse wind en een gewone doordeweekse dag lokken de booteigenaren niet naar buiten – maar voor ons zijn de omstandigheden ideaal. We blijven lekker warm doordat we steeds met armen en bovenlichaam werken, de rugwind geeft volop kans om te surfen, en vooral hebben we de scheren bijna voor ons alleen. De bekende boot van de scherendokter is de enige die we tegenkomen voordat we achter de noordpunt van Hölö afbuigen en tot aan de brug beschut liggen, waar de cirkel rond is en we terug zijn bij het startpunt.
Bullerö is een eiland van net geen vierkante kilometer in de parochie Nämndö, gemeente Värmdö, helemaal aan de buitenrand van de scheren van Stockholm. Het is het hoofdeiland van de Bullerö-archipel en hoort bij natuurreservaat Bullerö, dat zo'n 900 eilanden, eilandjes en scheren met de baaien daartussen omvat. Het reservaat wordt beheerd door het provinciebestuur, dat een beheerder op het eiland heeft; er is ook een hostel. Kunstenaar Bruno Liljefors kocht Bullerö in 1908 en maakte er het zomerparadijs van zijn gezin van. Elke zomer nodigde hij voorname gasten uit, wat de scheren populair maakte bij de Stockholmse elite. Sinds 1967 is het eiland eigendom van de staat. Er is een museum over Bruno Liljefors en er zijn natuurpaden. Peddel je niet, dan kun je hier in de zomer komen met een watertaxi vanuit Stavsnäs – controleer de actuele dienstregeling en boek vooraf.
Het Bruno Liljefors-museum op Bullerö.
MS Waxholm III werd in 1903 gebouwd op de Bergsund-werf in Stockholm voor de scheren van Östergötland, maar werd in 1908 gekocht door Waxholms nya Ångfartygs AB voor de route naar het noorden, richting Arholma en Öregrund. Albert Engström was een vaste passagier. Het schip deed mee aan de zogeheten Blidösund-oorlog, toen rivaliserende rederijen streden om passagiers, en werd tijdens de oorlog gevorderd door de Zweedse marine. In de jaren vijftig was het reserveschip in de binnenste scheren. Van 1964 tot 1991 lag het als drijvende grillbar in Vaxholm, maar het is gerestaureerd en vaart nu op charterbasis in de scheren.
Open baaien en druk bootverkeer vragen om een zeewaardige kajak, een goed zichtbaar reddingsvest in een felle kleur en kleding voor wind en regen. Bekijk onze zeekajaks, opblaasbare kajaks en kajakaccessoires. Zin in een langere route in hetzelfde gebied? Lees een week door de zuidelijke scheren van Stockholm.
Tekst: Olle Persson
