2 jaar garantie
Eerst ontvangen, later betalen
Meer dan 250.000 tevreden klanten
Gecertificeerd kanocentrum
Een reisverslag van Olle Persson, gedeeld door Långholmen Kajak – het Zweedse deel van Northkayak. Een week lange zeekajaktocht van 167 km van Trosa naar Sollenkroka door de buitenste eilanden van de zuidelijke archipel van Stockholm.
Start en finish: Trosa havsbad en Sollenkroka brygga.
Afstand: 167 km
Moeilijkheidsgraad: De beschreven route is zwaar bij veel wind, maar een alternatieve route dichter bij het vasteland is minder blootgesteld. Bij rustig weer is de tocht middelzwaar.
De tocht biedt: Buitenarchipel en open baaien, open zee, klassieke scherenlandschappen, bekende vuurtorens, historische douane- en loodsposten en een natuurcentrum.
Trosa zou het einde van de wereld zijn, maar ondanks dat – of misschien juist daardoor – is het een prima startpunt voor een tocht door de zuidelijke archipel van Stockholm. Vanaf Trosa havsbad peddelen we langs de vuurtoren Julafton en langs een rij kleinere eilanden die beschutting bieden tegen de open zee. Na Fifång volgt een langere oversteek van bijna twee kilometer over de vaargeul naar Södertälje. De mist is dik en we luisteren ingespannen naar naderende schepen. Net als we de overkant hebben bereikt, duikt er geruisloos een schip op uit de mist, maar dan zijn we al voorbij. Als we Örudden op de uiterste punt van Torö passeren, zien we bijna recht naar het zuiden de vuurtoren Landsort op het eiland Öja. We zijn nu in de archipel van Stockholm aangekomen en draaien geleidelijk naar het noorden. Na de brede baai richting Järflotta en een nacht op de eilandjes Arnholmarna passeren we de smalle zeestraat Draget met resten van oude paalversperringen. Dit smalle vaarwater maakte deel uit van de zeilroute van koning Valdemar, een zeilbeschrijving uit de 13e eeuw.
Ruim 700 jaar geleden werd een document geschreven dat de zeeroute langs de Zweedse Oostzeekust beschrijft, van het eiland Utlängan in Blekinge tot Arholma in de noordelijke archipel van Stockholm. De route gaat daarna verder naar het oosten via Åland en de zuidkust van Finland en eindigt in Reval, het huidige Tallinn in Estland. De zeilbeschrijving noemt een lange reeks plaatsnamen langs de kust. Het document maakt deel uit van het Landboek van koning Valdemar uit de 13e eeuw, opgesteld onder de Deense koning Valdemar II Sejr, die regeerde van 1202 tot 1241. In 1219 veroverde hij Estland, dat tot 1346 onder Deens bewind bleef.
Als we in het noorden Nynäshamn boven de boomtoppen zien, draaien we naar het oosten. Voor ons liggen twee volledig open baaien, Gårdsfjärden en Danziger Gatt, met het eilandje Mällsten ertussen. Een lichte wind en zonneschijn maken de oversteek van zo'n tien kilometer mogelijk. Neemt de wind hier toe, dan is de oversteek niet aan te raden. Een groep alken vliegt nieuwsgierig vlak over onze hoofden voordat we Nåttarö bereiken, met zijn uitnodigende zandstranden voor een pauze. Vanaf hier willen we, als het weer het toelaat, door de buitenarchipel peddelen langs Huvudskär, Fjärdlång en Bullerö naar Sollenkroka op Vindö, net ten noorden van Stavsnäs. Op veel eilanden die we passeren zijn nog resten te zien van verdedigingswerken uit de onrustige jaren van de vorige eeuw – bijvoorbeeld op Mällsten en aan de oostkant van Utö. We overnachten op een klein eilandje bij Hamnudden op Utö.
Huvudskär ligt het meest oostelijk in dit deel van de archipel, het verst richting open zee. In de zomerhitte, met zon en een licht briesje, passeren we eerst het opvallend koepelvormige eiland Borgen en bereiken Huvudskär rond het middaguur. Hier vind je een oude loods- en douanepost, een vuurtoren uit de jaren 1930 en een kleine herberg in het oude douanehuis. Zoet water is schaars op het eiland, dus neem je eigen water mee – zoals bijna overal in de buitenarchipel. Maar nu wakkert de wind aan; hier op de open baaien heeft de zeebries vrij spel. Met zijwind werken we ons naar het noordwesten, naar de westkant van Fjärdlång, waar meer beschutting is. We hebben afgesproken met een vriend en brengen de avond door op zonverwarmde rotsen, met sterke verhalen en peddelherinneringen. Een paar jaar eerder peddelden we een lange tocht langs de westkust van Groenland, en het jaar daarvoor een tocht ten noorden van de Lofoten in Noorwegen. Fjärdlång is een natuurreservaat met ook een herberg.
De volgende ochtend gaan we uit elkaar en peddelen we richting Ängsön, langs de buitenste scheren voorbij Biskopsön en Söderö naar Långviksskär. Het is zwaar in woelig water met een constante wind, nu uit het noorden – tegenwind dus. Zonder winddichte peddeljassen hadden we aan land moeten blijven om op beter weer te wachten. Ook als de wind niet bijzonder koud is, kost hij snel veel kracht. Je koelt af en wordt makkelijk zeeziek als de boot veel rolt.
Långviksskär is een natuurreservaat met talloze lage scheren en smalle doorgangen ertussen – een prachtig gebied om doorheen te peddelen. Het ligt blootgesteld aan wind en weer, dus je hebt goede omstandigheden nodig om er te komen. Zo'n 8 kilometer recht naar het noorden ligt Bullerö, een natuurreservaat dat zeker een bezoek waard is. De tegenwind houdt aan en we bereiken het kleine haventje na een zware tocht van scheer naar scheer, waarbij we na elk kort stuk even op adem komen. Op het eiland zijn een natuurcentrum, een gastenverblijf en een cultuurpad.
Vanaf Bullerö draaien we naar het noordwesten en peddelen we richting Runmarö, dichter bij het vasteland. Om het vogelbeschermingsgebied ten westen van Bullerö te vermijden, maken we een grote omweg naar het noorden. We overnachten op een kleine scheer naast Munkön, met opmerkelijke geologische rotsformaties. Dichter bij bewoonde gebieden is er meer bootverkeer. We peddelen langs de oostkant van Runmarö, langs Söderby brygga. Het zeeweerbericht had de avond ervoor voor harde wind gewaarschuwd, maar daar kwam niets van terecht en we genieten de hele dag van rustig, mooi weer. Na de smalle zeestraat bij Skarp-Runmarö komen we in de drukke vaargeul richting Sandhamn – een onaangename passage die we zo snel mogelijk achter ons willen laten. Bij Hasselö en Harö vinden we een heel smalle doorgang, perfect voor kajaks, en komen we uit in het oostelijkste deel van Kanholmsfjärden. Hier is het rustig en stil. In het algemeen geldt: wie de populairste natuurhavens en gastenhavens in de archipel van Stockholm vermijdt en ver uit de buurt blijft van de dichtbebouwde middenarchipel, vindt rust en makkelijk plekken om te pauzeren en te kamperen. We denken dankbaar aan Skärgårdsstiftelsen (de Archipelstichting), die grote gebieden vrij heeft gehouden van bebouwing en toegankelijk voor iedereen. We slaan ons kamp op op Stora Skatholmen, een van de weinige eilanden in dit binnenste deel van de archipel waar je makkelijk kunt aanleggen en een tent kunt opzetten. Vanaf hier sluiten we de week lange tocht af door naar Sollenkroka brygga te peddelen, waar vrienden op ons wachten.
De tocht werd gepeddeld in de eerste week van augustus, in deze dagetappes:
Totaal: 167 km
Een week in de buitenarchipel vraagt om uitrusting waarop je kunt vertrouwen: een stabiele, zeewaardige kajak met ruimte voor bagage, een lichte peddel, winddichte kleding of een droogpak als het water koud is, en waterdichte zakken voor alles wat droog moet blijven. Bekijk onze opblaasbare kajaks, peddels en kajakaccessoires.
Tekst: Olle Persson
